Βιβλιολόγιο

[artinews.gr / Γιώργος Χ. Παπασωτηρίου/01.06.26 ] Πολλοί, με αφορμή το θέμα της λογοτεχνίας στις Πανελλήνιες εξετάσεις, αναφέρονται στον όρο "κριτικός γραμματισμός" θεωρώντας αυτονόητη τη γνώση του, κι ας είναι το ίδιο το περιεχόμενο της έννοιας η άρνηση του "αυτονόητου".  Τι είναι λοιπόν ο «κριτικός γραμματισμός» και γιατί ανακαλύψαμε σήμερα έναν όρο του οποίου τις βάσεις έθεσε το μακρινό 1968 ο Βραζιλιάνος παιδαγωγός και φιλόσοφος Paulo Freire στο βιβλίο του «Η Παιδαγωγική των Καταπιεσμένων»; Η ίδια η μάθηση σύμφωνα με τον Freire δεν είναι ποτέ ουδέτερη. Ο κριτικός γραμματισμός είναι η ικανότητα όχι μόνο να διαβάζουμε και να κατανοούμε ένα κείμενο, αλλά να το αξιολογούμε κριτικά, να αναγνωρίζουμε το πρόσημό του, δηλαδή τις οπτικές γωνίες, τις ιδεολογίες, τις προκαταλήψεις, τις κοινωνικές ανισότητες και τις σχέσεις εξουσίας που κρύβονται πίσω από τις λέξεις, αμφισβητώντας το περιεχόμενο αντί να το αποδεχόμαστε ως δήθεν ουδέτερο και αυτονόητο, ανακαλύπτοντας ό,τι απ...

  [   Γιώργος X. Παπασωτηρίου   /   Ελλάδα   / 14.02.26 ] Πρόσφατα συνάντησα έναν φίλο συγγραφέα πρώην μέλος της επιτροπής κρατικών λογοτεχνικών βραβείων που μου είπε: «Όπως ξέρεις, όλα (τα βραβεία) είναι μιλημένα». Τα θυμήθηκα με αφορμή των άρνηση του νεαρού Θοδωρή Τσομίδη να αποδεχθεί το κρατικό βραβείο λογοτεχνίας πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα και την χυδαία αντίδραση άλλου γνωστού (και βραβευμένου) ομότεχνού του που έξαλλος είπε σε ιδιωτική συνομιλία: «Πώς τολμά το τσογλάνι να αμφισβητεί τους θεσμούς;»! Ποιοι τάχα να είναι αυτοί οι «ιεροί θεσμοί»; Και ποιοι οι «ιερείς» που τους αποτελούν; Δεν θα πω αυτό που είπε ο Ντίνος Χριστιανόπουλος («Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου… (ή ακόμα) Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους, τους άλλους όλους τους θάβουν. όποιοι δεν τους παραδέχονται, καρατομούνται, κυριαρχούν οι γλείφτηδες και οι τζουτζέδες»). Θα περιοριστώ στην παράθεση αποσπάσματων από μια παλαιά αναφορά του...